Wand

Begin pas met het opvoegen en afwerken van de gipsplaten als de temperatuur en de vochtigheid van het lokaal in de buurt liggen van deze die in de toekomst in het gebouw van toepassing zullen zijn. Met andere woorden, het is geen goed idee om gipsplaten af te werken als de woning nog niet wind- en regendicht is of onder koude of vochtige omstandigheden. Dit kan leiden tot barstjes ter hoogte van de voegen.

Om een barstvrij oppervlak te verkrijgen, moeten gipsplaten toegepast worden op een stabiele ondergrond. In het geval van gipsplaten onder een dakconstructie is het daarom aan te raden om een metalen of houten regelwerk aan te brengen om eventuele zettingen en spanningen van de dakconstructie op te vangen.

Je dient steeds te vermijden dat een wand of plafond uit gipsplaten 'ingeklemd' wordt tussen de andere bouwkundige vlakken van het gebouw. Hierdoor kan het risico van barstvorming (bv. door veranderingen van vochtigheid en temperatuur) gevoelig verminderd worden. Daar waar een gipsplaat een ander bouwonderdeel raakt (bv. een bepleisterde muur of plafond), moet men het plafond vrijmaken. Concreet kan men dit verwezenlijken door het voorzien van een brede en decoratieve voeg (de zogenaamde schaduwvoeg), het vrijsnijden van het voegproduct met behulp van een soepel mes of het voorzien van een scheidingsband die voorafgaandelijk tegen het bouwonderdeel gekleefd wordt (na de voegwerken wordt het deel van de band dat uitsteekt eenvoudig weggesneden).

Er is een onderscheid in het zuigend vermogen van het voegproduct en van het karton van de gipsplaten. Een gouden regel voor de schilder is dat, in het geval van een ondergrond bestaande uit verschillende materialen, het oppervlak eerst behandeld moet worden met een primer of een grondlaag om eventuele tintverschillen in de later aan te brengen verflaag te vermijden. Deze regel geldt dus evenzeer voor gipsplaten. Een primer is ook nodig als je een behangpapier gaat aanbrengen op de gipsplaat. Hierdoor kan je vermijden dat het karton van de gipsplaat loskomt als je na enkele jaren je behangpapier wenst te vervangen.

Dunne gipsplaten zijn gevoeliger voor doorbuigingen en vervormingen dan dikkere gipsplaten. Het is aan te raden om een plaat van minstens 12,5 mm dik te gebruiken op een draagstructuur uit hout of metaal.

Om een vlakke wand of plafond te verkrijgen moeten de voegen correct opgevoegd worden. Het aanbrengen van het voegproduct gebeurt doorgaans in meerdere arbeidsgangen. Hierbij moet de minimale uithardingstijd van de onderliggende lagen steeds gerespecteerd worden. Perfecte gladde en vlakke oppervlakken worden verwezenlijkt door het gehele plafond of wand van een dunne en gepaste afwerklaag te voorzien. Volg steeds de richtlijnen van de firma Knauf. Gebruik producten zoals Knauf Uniflott, Jointfiller of F2F.

Gipskarton kan in de badkamer. Maar je dient dan wel rekening te houden met enkele belangrijke aspecten. Gips, de basis voor iedere gipskartonplaat, is immers een materiaal dat eigenlijk niet goed bestand is tegen een aanhoudende inwerking van vocht. Na verloop van tijd kunnen er fenomenen zoals barstvorming, schimmelvorming, loskomen van het karton, … optreden in een wand of een plafond dat bestaat uit vochtige gipsplaten. En in een badkamer is het risico op vochtinfiltraties in wanden en plafond beduidend groter dan in een droge ruimte. Daarom is het voor de badkamer aan te raden om waterwerende gipskartonplaten te gebruiken. “Ze worden ook wel geïmpregneerde, groene of hydro-gipsplaten genoemd en je kan ze herkennen aan het groene karton van de plaat (dikte 9.5 mm of 12.5 mm). De kern van een waterwerende gipsplaat is behandeld met een waterafstotend siliconenproduct, waardoor ze beter bestand is tegen vocht.” Waterdicht Niet alleen aan de plaat, ook aan de afwerking moet de nodige zorg worden besteed. “De afwerking moet waterdicht zijn,” bevestigd Raf Dehaes. “Kies daarom bij de plaatsing van tegels uitsluitend voor een waterdichte tegellijm, tegel en voegproduct of wanneer je verft voor een waterdichte verflaag. Schenk extra aandacht aan de hoeken en aansluitingen met andere bouwmaterialen. Let ook op de doorvoeren van de leidingen. Deze moeten waterdicht en soepel afgewerkt worden door middel van een gepaste siliconenvoegmassa. De zones die een extra risico op vochtinfiltraties lopen, denk maar aan de douchecel, de zones boven en rond het bad of lavabo, moeten voorafgaandelijk met een speciale waterdichte primer (in meerdere lagen) behandeld worden. Er bestaan ook waterdichte banden die je in de hoeken van de gipsplaten kan kleven. De fabrikanten van de gipskartonplaten en van de lijm kunnen je dergelijke producten voorstellen.” Tot slot is het belangrijk te weten dat bij toepassing in publieke en grote vochtige lokalen (zwembaden, publieke doucheruimtes, industriële keukens, …) men er beter aan doet een cementgebonden plaat te gebruiken in plaats van een gipskartonplaat. Een cementgebonden plaat heeft in contact met vocht geen last van de eerder genoemde problemen. Conclusie: Gipskartonplaten mogen in een badkamer. Maar gebruik waterwerende gipsplaten en voorzie in een perfect waterdichte afwerking.

Een muur bestaande uit een metselwerk en een gipspleister, of een wand die opgebouwd is uit een structuur met gipsplaten zijn twee totaal verschillende systemen met een verschillende werking. Indien deze muren in elkaars verlengde staan zou je kunnen stellen dat de aansluiting tussen de verschillende materialen (gipspleister-gipsplaat) eenvoudig opgevuld wordt met hetzelfde voegproduct dat je gebruikt voor het afwerken van de gipsplaten. Bij deze techniek is het risico op barstvorming ter hoogte van deze aansluiting, omwille van de verschillende werking van de systemen echter zeer reëel. Bijgevolg is deze werkwijze niet echt aan te raden. De ideale oplossing is. het voorzien van een zuivere en rechte uitzettingsvoeg ter plaatse van deze aansluiting. Dit kan je concreet verwezenlijken door gebruik te maken van een gipsplaat met een rechte en zuivere kant (het maken van een zogenaamde decoratieve schaduwvoeg) of door gebruik te maken van stop- of uitzettingsprofielen voor gipsplaten.

De schroeven die u moet gebruiken zijn zwarte gipsplaatschroeven. Deze zijn behandeld tegen roest en voorkomen het ontstaan van bruine vlekken door de verf.

De lengte van de schroeven hangt af van het aantal platen dat u wilt bevestigen en het type ondergrond. Bij een houten structuur moet de schroef minstens 20 mm in het hout dringen, en 10 mm bij een metalen structuur.

Bij een enkele laag, met verticale plaatsing, is de afstand tussen de schroeven 250 mm, en 170 mm bij horizontale plaatsing. Bij een dubbele laag, met verticale plaatsing, is de afstand tussen de schroeven voor de eerste laag 750 mm, en 250 mm voor de tweede laag.